Klein eise hof: bewyslêer wat jy nodig het

Begin met die regte vrae

Jy het 'n faktuur wat nie betaal is nie, of 'n deposito wat nie terugkom nie. Jou eerste vraag is dikwels: Hoeveel kan 'n klein eise hof in Suid-Afrika aanhoor? Die antwoord is eenvoudig: tot R20 000, ingevolge die Wet op Klein Eise Howe 61 van 1984. Maar die volgende vraag is net so belangrik: watter dokumente moet jy saambring om jou eis te staaf?

Die klein eise hof werk met 'n kommissaris, nie 'n regter nie, en beide partye verskyn persoonlik. Jy stel jou eis op die voorgeskrewe vorm by die griffier. Die vorm vra vir die partye se volle name en adresse, die eisbedrag in rand, en 'n kort uiteensetting van wat gebeur het. Jy heg afskrifte van die dokumente aan waarop jy steun.

Wat die griffier van jou verwag

Die griffier wil nie 'n klomp los papiere hê nie. Die reëls van die klein eise hof vereis dat jy elke dokument waarop jy steun as 'n aanhangsel nommer, vanaf 1, en dit op 'n indeksbladsy lys. Die indeks moet die naam en datum van elke dokument toon, en waar dit vandaan kom – van jouself, die ander party, of 'n derde party.

Gebruik A4-papier, 2,5 cm kantlyne aan al vier kante, 12 punt lettertipe, en 1,5 reëlspasiëring. Nommer jou paragrawe aaneenlopend vanaf 1. Dit klink formeel, maar dit help die kommissaris om jou storie in volgorde te lees.

Bou jou bewyslêer in drie stappe

1. Maak 'n lys van elke dokument wat jou eis ondersteun: kontrakte, kwitansies, fakture, e-posse, SMS'e, foto's. Moenie iets weglaat nie, selfs nie 'n klein kwitansie nie.
2. Nommer elke dokument as 'n aanhangsel vanaf 1, en plaas dit agter 'n indeksbladsy. Skryf die naam, datum en bron van elke dokument op die indeks.
3. Maak drie afskrifte van die hele pakket: een oorspronklike vir die hof, een vir die ander party, en een vir jou eie lêer. Die griffier reël betekening van die afskrifte op die ander party.

Watter dokumente tel as bewys?

Enige skriftelike stuk wat jou weergawe van die gebeure ondersteun, tel. As jy geld eis vir werk gedoen, hou die faktuur, die werkopdrag, en enige kommunikasie oor die betaling. As jy 'n deposito eis, hou die bankbewys, die huurkontrak, en die e-pos waar jy die terugbetaling gevra het.

Die hof vra nie net wat jy sê nie; dit wil sien. As jy 'n kontrak het, heg die hele kontrak aan, nie net die bladsy met die handtekening nie. As jy kwotasies vir herstelwerk het, heg almal aan, met die datums.

Die indeks is jou padkaart

Die indeks van aanhangsels is nie net 'n formaliteit nie. Dit wys die kommissaris presies waar om elke stuk te vind. Skryf dit soos 'n inhoudsopgawe: Aanhangsels 1, 2, 3, en so aan, met die datum en beskrywing van elke dokument.

As jy later by die verhoor na 'n dokument verwys, sê jy byvoorbeeld: "Aanhangsel 2, die faktuur van 3 Maart." Die kommissaris kan dadelik daarnatoe blaai. Sonder 'n indeks raak die lêer deurmekaar en verloor jy tyd.

Moenie die adres of taal vergeet nie

Maak seker die ander party se adres is 'n straatadres of werkplek waar die balju hulle werklik kan kry. As die adres verkeerd is, kan die dagvaarding nie uitgereik word nie en word jou dokument terugbesorg. Die griffier kan nie die dagvaarding uitreik sonder 'n geldige adres nie.

Skryf jou eis in Engels, want die hof se rekord word in Engels gehou. As jy by die verhoor 'n ander amptelike taal wil praat, vra die voorsittende beampte. Die rekord bly egter in Engels.

Wat as jou eis bo R20 000 is?

As jou eis meer as R20 000 beloop, kan die klein eise hof dit nie aanhoor nie. Jy moet dan na die landdroshof (distriksburgerlike hof) gaan, wat eise van tot R200 000 kan hanteer. Die bedragbevoegdheid word deur die Minister van Justisie vasgestel, en jy moet die huidige syfer by die griffier se kantoor bevestig voordat jy indien.

In die landdroshof gebruik jy besonderhede van eis, nie die klein eise vorm nie. Jy berei die dokument voor met genommerde paragrawe, heg jou dokumente as aanhangsels aan met 'n indeks, en dien dit by die griffier in sodat 'n dagvaarding uitgereik kan word.

Hou jou eie kopie veilig

Nadat jy ingedien het, hou die gestempelde afskrif van die vorm. Skryf die saaknommer wat die griffier gee op elke latere dokument. Jy mag later nog dokumente moet byvoeg, en dan moet jy die saaknommer op elke bladsy hê.

Vra die griffier wat betaalbaar is vir die balju om die dagvaarding te beteken, en bring daardie bedrag. As dit nie betaal word nie, word die dagvaarding nie betekend nie en geen datum word bepaal nie. Die griffier se kantoor sal jou ook kontak oor datums en die bedrag betaalbaar vir betekening.

Jou bewyslêer is jou storie

Die klein eise hof is ontwerp vir mense soos jy, sonder prokureurs. Die kommissaris wil jou storie verstaan, en jou dokumente help hom om dit te doen. 'n Netjiese, genommerde lêer met 'n indeks wys dat jy jou eis ernstig opneem.

Moenie wag tot die laaste oomblik nie. Begin vandag om jou dokumente bymekaar te maak, te nommer, en 'n indeks te skryf. As jy hulp nodig het met die voorbereiding, kyk na die gebedee voorbereidingsgids of die kort prosedurele gidse. Die hofbladsy vir Suid-Afrika het ook meer inligting oor die howe wat hierdie diens dek.

Onthou: die reëls kan verander, en die hof se huidige instruksies geld altyd. Vra die griffier as jy onseker is oor enige stap.

Lees verder

• Klein eise hof (eis tot R20 000)
• Sien jou hof
• Alle artikels