- 01Andika barua ya mahitaji na uweke nakala yake kwenye faili yako ya kesi.
- 02Wasilisha fomu ya madai iliyokamilishwa, iliyosainiwa, na pamoja na hati zote zinazohitajika.
- 03Hudhuria kusikiliza mwenyewe na uwe na orodha ya viambatisho iliyosawazishwa.
Utangulizi: Matukio ya Mwanzoni
Desemba 2025, mteja alilipa tiketi ya ndege kughairiwa kwa sababu kampuni ya ndege ilibadilisha saa na tarikia bila kumwambia. Alitumia M-Pesa kulipa kodi ya KES 45,000 na hakupata ruzuku wala maelezo rasmi. Baada ya mawasiliano yasiyofanikiwa na huduma ya wateja, aliamua kuenda mahakamani.
Hatua 1: Barua ya Mahitaji na Malipo Yasiyolipwa
Mara ya kwanza, mdai anapaswa kuandika barua rasmi inayodai ruzuku au huduma sahihi. Barua hii inapaswa kuwa na tarehe, namba ya tiketi, kiasi kilicholipwa, na mahitaji ya majibu ndani ya siku 14. Ikiwa hakuna jibu, mdai anaweza kuwasilisha madai kwenye Mahakama ya Madai Madogo. Kumbuka kwamba sheria inabidisha barua ya mahitaji kabla ya kufungua kesi.
Hatua 2: Kuandaa na Kuwasilisha Madai kwenye Mahakama ya Madai Madogo
Kwenye fomu ya mahakama, mdai anajaza maelezo ya matukio kwa mpangilio wa tarehe, jina kamili na anwani ya mdaiwa, na kiasi kinachodaiwa (hapa KES 45,000). Ada ya kuwasilisha inalipwa kulingana na kiasi cha madai; mahakama haitoi kiasi maalum hapa, hivyo angalia ratiba ya sasa kwenye tovuti ya Mahakama ya Madai Madogo. Usahihishaji wa fomu na usainishaji ni lazima, vinginevyo kesi haikutwa.
Orodha ya Hati zinazohitajika
| Hati | Kwa nini inahitajika |
|---|---|
| Nakala ya barua ya mahitaji | Uthibitisho wa mawasiliano ya awali |
| Resiti ya M-Pesa au benki | Uthibitisho wa malipo yaliyofanywa |
| Nakala ya tiketi ya ndege (ya asili na ya ubadilishaji) | Kufanya madai ya mabadiliko yasiyo na idhini |
| Nambari ya utambulisho ya mdai na mdaiwa | Kuhakikisha mahakama ina wasiwasi sahihi |
| Fomu ya madai iliyokamilishwa na imesainiwa | Lazima kwa kila madai wa Mahakama ya Madai Madogo |
Hati zote zinapaswa kuwa kwenye karatasi A4, pembezo 2.5 cm, na herufi za pointi 12 kama ilivyo kwa kanuni za Mahakama ya Madai Madogo.
Hatua 3: Kupata Namba ya Madai na Wito
Baada ya kuwasilisha, rejista itatoa namba ya madai (Namba ya Madai) na kutuma wito kwa mdaiwa. Wito unapaswa kufikishwa kwa njia rasmi (kwa mkononi au posta) ili mdaiwa apate fursa ya kujibu. Ikiwa mdaiwa hajibu ndani ya muda uliowekwa, mahakama inaweza kuamua kesi kwa upande wa mdai.
Hatua 4: Kuandaa kwa Kusikiliza na Ushahidi
Kabla ya tarehe ya kusikiliza, mdai anapaswa kuandaa faili ya ushahidi (kiambatisho) yenye hati zote zilizorodheshwa, pamoja na orodha ya viambatisho. Mahakama haitaruhusu wakili, hivyo mdai anahudhuria mwenyewe. Kumbuka kwamba kanuni zinabadilika; daima angalia maelezo ya sasa kutoka kwa Mahakama ya Madai Madogo au mwongozo wa hatua kwenye tovuti ya mahakama.
Ratiba ya Muda: Kutoka Kuwasilisha Hadi Kusikiliza
- Tarehe 1 – Uwasilishaji wa madai na malipo ya ada.
- Tarehe 7 – Rejista itatoa namba ya madai na kutuma wito.
- Tarehe 21 – Muda wa mdaiwa kujibu (kwa kawaida siku 14 baada ya kupata wito).
- Tarehe 35 – Mahakama inapanga tarehe ya kusikiliza kwa kuzingatia ratiba ya kesi.
- Tarehe 45 – Kusikiliza halisi; mdai na mdaiwa wote wahudhuria na hati zao.
- Tarehe 60 – Uamuzi wa mahakama unatolewa na unarudiwa kwa upande wote.
Muda unaweza kutofautiana kulingana na msingi wa kesi na ratiba ya mahakama; hii ni mfano wa kawaida.
Kumbusho la Mwisho
Kila hatua inahitaji makini na utekelezaji wa wakati. Tumia mfumo wa kuwasilisha mtandaoni au enda moja kwa moja kwenye rejista ili kuepuka cheche. Ikiwa una swali la msingi, weza kurejelea mwongozo wa hatua au wasiliana na ofisi ya mahakama kwa maelezo ya sasa.
Soma zaidi
Angalia muundo kabla ya kuwasilisha
Ona kile mahakama ya eneo lako inahitaji na kilicho ndani ya kifurushi kilichoandaliwa.
Maswali ya kawaida
Je, ninaweza kudai zaidi ya KES 1,000,000 kwenye Mahakama ya Madai Madogo?
Hapana. Mahakama ya Madai Madogo inakabili madai ya hadi KES 1,000,000 tu. Kiasi kikubwa kinahitaji mahakama ya hakimu.
Ni ada gani inalipwa kwa kuwasilisha madai?
Ada inategemea kiasi cha madai. Angalia ratiba ya sasa kwenye tovuti ya Mahakama ya Madai Madogo au ulize rejista.
Je, ninahitaji wakili kwa kesi hii?
Hapana. Mahakama ya Madai Madogo haikubali wakili; mdai na mdaiwa wanahudhuria mwenyewe.
Nini kinachotokea ikiwa mdaiwa hajibu wito?
Mahakama inaweza kuamua kesi kwa upande wa mdai kwa chaguo msingi (default judgment) baada ya muda uliopangwa.
Vyanzo rasmi
- Small Claims Court Act, No. 2 of 2019 (sections 16, 18 and 25 to 32) 2026-10-19
- Small Claims Court Rules, 2022 (procedure and forms of the Small Claims Court) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules (Laws of Kenya) - pleadings and service 2026-10-19
- Judiciary of Kenya - Small Claims Court user guidance and court stations 2026-10-19
Taarifa za jumla kuhusu taratibu za mahakama. Si ushauri wa kisheria na haifanyi uhusiano wa wakili na mteja. Sheria hubadilika: angalia maelekezo ya sasa ya mahakama kabla ya kuwasilisha.