- 01Andika barua ya kazi ya Kiingereza kwa lugha sahihi na uziunge na viambatisho vyako.
- 02Wasilisha fomu iliyojazwa, nakala tatu, na ada au uthibitisho wa msamaha kwenye rejista.
- 03Fuata mpangilio wa hatua 1-6 ili kuepuka kukataliwa kwa mdaa wako.
Mwanzo: Halimwendelezo
Mara nyingi mfanyabiashara anapata malipo yake yamechelewa na mfanyikazi hajalipa kodi ya nyumba. Unapozama kwenye hali hii, barua ya kazi ya Kiingereza inaweza kuwa chombo muhimu wa uthibitisho mahakamani.
Kwanza kabisa, hakikisha una taarifa kamili ya mdaiwa na kiasi unachodai, ili uweze kuingia mahakamani bila matatizo.
Kuhakikisha Madai Yako Yanakidhi Vigezo
Mahakama ya Madai Madogo inakubali madai yasiyo zidi shilingi 1,000,000 bila kuhesabu riba na gharama. Usiwasilishe madai yoyote yaliyozidi kipimo hicho, kwa sababu itakataliwa.
Pia, madai yanapaswa kuwa na mhusika mwenyewe (Mdai) na mdaiwa (Mdaiwa) ambao anayo anwani ya kawaida ndani ya eneo la mipaka ya mahakama husika.
Ikiwa kuna shaka kuhusu kipimo au eneo, wasiliana na rejista au angalia mwongozo wa sasa wa mahakama.
Kuandaa Hati zinazohitajika
Chini hapa kuna orodha ya hati unazohitaji kabla ya kuwasilisha mdaa wako:
| Hati | Kwa nini inahitajika |
|---|---|
| Taarifa ya madai iliyosainiwa (fomu ya Mahakama ya Madai Madogo) | Inaonyesha maelezo ya matukio kwa mpangilio wa tarehe |
| Nakala ya asili kwa mahakama, mdaiwa, na kumbukumbu yako | Mahakama inahitaji naskara zote tatu |
| Ada ya kuwasilisha au uthibitisho wa msamaha | Ada inatabiriwa na mahakama; angalia ratiba ya sasa |
| Hati za asili unazotegemea na orodha ya viambatisho | Kila kiambatisho kinapaswa kuwa nambari |
| Jina kamili na anwani ya mdaiwa | Inachagua kituo cha mahakama |
| Kiasi kinachodaiwa na msingi wake | Hakikisha kipo ndani ya kipimo cha KES 1,000,000 |
Kumbuka kuwa hati zote zinapaswa kuwa kwenye karatasi A4, pembejeo 2.5 cm, na herufi za pointi 12.
Kuandika Barua ya Kazi ya Kiingereza
Barua ya kazi ya Kiingereza inapaswa kuwa rasmia, kina jina kamili wa mfanyikazi, jina la kampuni, naweka tarehe na nambari ya msaada. Andika maelezo ya matukio (Maelezo ya Matukio) kwa lugha rahisi na sahihi, kwa mfano: “I confirm that the employee worked from 1 Jan 2025 to 31 Mar 2025 and is owed KES 150,000 in unpaid wages.”
Weka sahihi yako na anwani yako kamili kwenye barua. Ikiwa mahakama inahitaji tafsiri, utaweza kuitoa baadaye, lakini kumbukumbu ya mahakama huandikwa kwa Kiingereza.
Usiache yoyote ya habari muhimu; kila pointi inapaswa kuwa na kiambatisho chake (Kiambatisho) kwenye orodha yako.
Kuwasilisha Mdaa wako kwenye Rejista
Fuata hatua hizi kwa mpangilio:
- Pakua na jaza fomu ya taarifa ya mdaa kutoka kwenye muongozo wa kuandaa mdaa.
- Chapisha nakala tatu: moja kwa mahakama, moja kwa mdaiwa, moja kwa kumbukumbu yako.
- Lipa ada ya kuwasilisha au wasilisha uthibitisho wa msamaha ikiwa unastahiki.
- Wasilisha hati zote kwenye rejista ya Mahakama ya Madai Madogo eneo lako.
- Pata namba ya mdaa (Namba ya Mdaa) na wito (Wito) kwa mdaiwa.
- Hakikisha mdaiwa ametumwa wito kwa njia rasmi (k.m. posta au mkononi).
Kila hatua inahitaji uangalifu; makosa madogo yanaweza kusababisha kukataliwa kwa mdaa.
Baada ya Kuwasilisha: Nini Kinachofuata
Baada ya kupata wito, mdaiwa ana muda wa kujibu. Mahakama itawasilisha tarehe ya kusikiliza (Kusikiliza) na utapata barua pepe au simu. Ikiwa mdaiwa hajihudhuria, unaweza kuomba hukumu kwa chapa (default judgment).
Kumbuka kuwa kanuni zinabadilika; daima angalia maagizo ya sasa ya mahakama au wasiliana na clerk kwa ushauri wa hivi karibuni.
Marejeleo na Msaada
Ikiwa unahitaji msaada zaidi, unaweza kutembelea fomu za mdaa mahakama ya mwanzo au mwongozo mfupi kwa maelezo ya ziada. Pia, Sheria ya Mahakama ya Mdaa Madogo, Kifungu 2 cha 2019 (vipengele 16, 18 na 25-32) inatoa msingi wa kisheria; unaweza kusoma hapa: Small Claims Court Act.
Angalia muundo kabla ya kuwasilisha
Ona kile mahakama ya eneo lako inahitaji na kilicho ndani ya kifurushi kilichoandaliwa.
Maswali ya kawaida
Je, ninaweza kuwasilisha mdaa bila wakili?
Ndiyo, Mahakama ya Mdaa Madogo haikubali wakili; unahitaji kuhudhuria mwenyewe na hati zako.
Kiasi gani cha ada kinachohitajika?
Ada inatabiriwa na mahakama kulingana na kiasi unachodai; angalia ratiba ya sasa au ulize clerk.
Nini kinachotokea ikiwa mdaiwa hajihudhuria kwenye kusikiliza?
Unaweza kuomba hukumu kwa chapa (default judgment) ikiwa mdaiwa hajijibu wito au hajihudhuria.
Je, barua ya kazi ya Kiingereza inahitaji tafsiri?
Kumbukumbu ya mahakama huandikwa kwa Kiingereza, lakini ikiwa mahakama inadai tafsiri, utaweza kuitoa baadaye.
Vyanzo rasmi
- Small Claims Court Act, No. 2 of 2019 (sections 16, 18 and 25 to 32) 2026-10-19
- Small Claims Court Rules, 2022 (procedure and forms of the Small Claims Court) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules (Laws of Kenya) - pleadings and service 2026-10-19
- Judiciary of Kenya - Small Claims Court user guidance and court stations 2026-10-19
Taarifa za jumla kuhusu taratibu za mahakama. Si ushauri wa kisheria na haifanyi uhusiano wa wakili na mteja. Sheria hubadilika: angalia maelekezo ya sasa ya mahakama kabla ya kuwasilisha.