- 01Kamilisha fomu kwa usahihi na uisahihishe kila kichwa kabla ya kuwasilisha.
- 02Weka pamoja nakala tatu na hati zote zinazohitajika kwa mpangilio wa nambari.
- 03Lipa ada ya kuwasilisha na weka resiti kwenye faili yako ya kesi.
Hali ya Kawaida: Mfano wa Kila Siku
Mama Aisha anayekaa Kibera amepata barua kutoka kwa mwenye nyumba yake kwa sababu hakujalipa kodi ya miezi mitatu. Yeye anataka kudai shilingi 150,000 kwa mahakama ya madai madogo bila kukodiwa wakili. Anajua kwamba mahakama hii inakubali madai hadi shilingi 1,000,000 na haikosi mwelekeo wa kufanya hivyo mwenyewe. Hivyo anaanza kukusanya hati na kujaribu kufanya fomu za madai mahakama ya mwanzo kwa mara ya kwanza.
Kwa wengine kama Mama Aisha, hatua ya kwanza ni kuelewa nini kinachotarajiwa kwenye kila sehemu ya fomu. Hii inasaidia kuepuka makosa ambayo huweza kufanya kesi yako ikataliwa na rejista. Kumbuka kwamba kanuni zinaweza kubadilika, kwa hivyo daima angalia maagizo ya sasa ya mahakama.
Nini Kinachohitajika Kwenye Fomu ya Madai
Fomu hii inataja majina kamili ya mdai na mdaiwa, anwani zao, na nambari ya simu. Pia inahitaji kiasi kinachodaiwa na msingi wa kisheria au kiuchumi kama mkataba au risiti. Kila kichwa kina maana maalum na kilele cha kusahihisha kwa kuandika kwa herufi ndogo na namba. Usiwahishe kitu kingine isipokuwa mambo ya kweli.
Kwa mujibu wa kanuni, fomu inapaswa kuandikwa kwenye karatasi A4 yenye pembezo 2.5 cm na herufi za pointi 12. Hivyo hakikisha unatumia mtandao wa ofisi au cyber cafe unaopigwa kwa hali hiyo. Ikiwepo hitilafu ya muundo, rejista inaweza kukataa kuikubali.
Orodha ya Hati Unazohitaji
Hapa kuna orodha ya viambatisho vinavyohitajika mara nyingi: - Nakala ya asili ya fomu iliyosainiwa na mdai - Nakala moja kwa mdaiwa na moja kwa kumbukumbu yako - Uthibitisho wa malipo ya ada ya kuwasilisha au msamaha - Hati za asili unazotegemea (mkataba, risiti, barua pepe, picha) - Orodha ya viambatisho zilizohesabiwa kutoka 1 - Jina kamili na anwani ya mdaiwa kwa ajili ya kituo cha mahakama - Thibitisho kwamba kiasi kinachodaiwa kiko ndani ya shilingi 1,000,000
Hatua za Kuwasilisha Kwenye Rejista
- Kamilisha fomu na uisahihishe kila taarifa.
- Chapisha nakala tatu: moja kwa mahakama, moja kwa mdaiwa, moja kwa mwenyewe.
- Lipa ada ya kuwasilisha kwenye benki au M-Pesa kulingana na kiasi kinachodaiwa.
- Piga picha ya resiti ya malipo na weka kwenye faili.
- Nenda kwenye rejista ya Mahakama ya Madai Madogo na toa seti yote.
- Pata namba ya madai na tarehe ya kusikiliza.
Sababu Za Kukataliwa na Jinsi ya Kuzuia
Sababu za kawaida ni: fomu haijasainiwa, kiasi kinachodaiwa kizidi kipimo, madai yaliyowasilishwa kwenye kituo kisichofaa, na aya zisizo na namba. Pia ukosekana hati zinazotegemea au muundo usio wa karatasi A4. Kwa kuzingatia kila kipengele hapo juu, unaweza kupunguza hatari ya kukataliwa kwa asilimia kubwa.
Ikiwa kesi yako imekataliwa, unaweza kurekebisha na kuwasilisha tena ndani ya siku chache. Mahakama haikosi mwelekeo wa kusaidia watu wasio na wakili, lakini inahitaji utaratibu maalum.
Maelezo ya Matukio na Kiambatisho
Sehemu ya Maelezo ya Matukio inahitaji muhtasari wa matukio kwa mpangilio wa tarehe. Andika kila tukio kwenye kipaumbele wake na uwe na uhakika wa nini kilitokea. Hii inasaidia hakimu na mdaiwa kuelewa mchakato bila kupata changamoto.
Kila kiambatisho kinapaswa kuwa na nambari yake na kirejelea kipengele cha fomu. Kwa mfano, Kiambatisho 1 ni mkataba wa kukodi, Kiambatisho 2 ni risiti ya malipo yaliyotolewa. Hivyo hakimu anaweza kurejelea haraka wakati wa kusikiliza.
Baada ya Kuwasilisha: Nini Kinachofuata
Baada ya kupata namba ya madai, mahakama itatuma wito kwa mdaiwa kupitia posta au simu. Mdaiwa ana muda wa kujibu kabla ya tarehe ya kusikiliza. Ukimkuta mdaiwa akikataa, unaweza kuomba mahakama kufanya uamuzi kwa kuzingatia hati uliowasilisha.
Kumbuka kuwa Mahakama ya Madai Madogo haikosi mwelekeo wa kutoa uamuzi haraka na kwa gharama nafuu. Unaweza kufuatilia mwelekeo huu kupitia mwongozo wa kuandaa na maelezo ya hatua zilizopo kwenye tovuti. Pia unaweza kubaini zaidi kuhusu jinsi inavyofanya kazi kwa kuangalia jinsi inavyofanya kazi na makala zingine kuhusu madai madogo.
Angalia muundo kabla ya kuwasilisha
Ona kile mahakama ya eneo lako inahitaji na kilicho ndani ya kifurushi kilichoandaliwa.
Maswali ya kawaida
Je, ninaweza kuwasilisha fomu za madai mahakama ya mwanzo mtandaoni?
Sasa mahakama haikubali kuwasilisha mtandaoni; unahitaji kuenda kwenye rejista binafsi na kutoa nakala za karatasi.
Ni kiasi gani cha ada ya kuwasilisha?
Ada inategemea kiasi kinachodaiwa; angalia ratiba ya sasa kwenye tovuti ya mahakama au uligie rejista.
Kama mdaiwa haitoki mahakamani, nini kinachotokea?
Mahakama inaweza kutoa uamuzi kwa upande wako kulingana na ushahidi uliowasilisha bila kusikiliza mdaiwa.
Je, ninahitaji wakili kwa mahakama ya madai madogo?
Hapana, mahakama hairuhusu wakili; unatokea mwenyewe na hati zako.
Vyanzo rasmi
- Small Claims Court Act, No. 2 of 2019 (sections 16, 18 and 25 to 32) 2026-10-19
- Small Claims Court Rules, 2022 (procedure and forms of the Small Claims Court) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules (Laws of Kenya) - pleadings and service 2026-10-19
- Judiciary of Kenya - Small Claims Court user guidance and court stations 2026-10-19
Taarifa za jumla kuhusu taratibu za mahakama. Si ushauri wa kisheria na haifanyi uhusiano wa wakili na mteja. Sheria hubadilika: angalia maelekezo ya sasa ya mahakama kabla ya kuwasilisha.