- 01Andika orodha ya hati zinazohitajika na hakikisha kila nakala iko kwenye A4 na herufi 12.
- 02Nambari viambatisho kwa utaratibu na weka orodha yake kwenye ukurasa wa mwisho wa faili.
- 03Lipa ada ya kuwasilisha au onyesha uthibitisho wa msamaha kabla ya kupata namba ya madai.
Mwanzo: Tatizo la Kawaida
Mara nyingi mtu anapata hukumu ya Mahakama ya Madai Madogo lakini haijui ni hati gani zinapaswa kuwa tayari kwa utekelezaji wa hukumu. Hali hii huwa na matokeo ya kicheko wakati mda wa kusikiliza unapokuwa bila viambatisho vya msingi. Kwa hiyo ni muhimu kuanza na orodha wazi ya hati zinazohitajika.
Nini Kinachohitajika: Orodha ya Hati Msingi
Hapa kuna jedwali fupi unaoonya hati kuu, maelezo yake, na idadi ya nakala zinazohitajika kwenye rejista.
| Hati | Maelezo | Nakala zinazohitajika |
|---|---|---|
| Taarifa ya Madai (Claim Form) | Fomu rasmi ya mahakama yenye maelezo ya matukio kwa mpangilio wa tarehe | 3 (asili, mdaiwa, mwenyewe) |
| Mkataba au Invoisi | Uthibitisho wa deni au mahitaji ya malipo | 2 |
| Barua ya Mataluma (Demand Letter) | Uthibitisho wa majaribio ya kutatua bila mahakama | 2 |
| Ushahidi wa Malipo (M-Pesa, Benki) | Nakala za ujumbe au benki zinazoonyesha malipo yaliyofanyika | 2 |
| Kitambulisho cha Mtu (ID/Passport) | Utambulisho wa mdai na mdaiwa | 1 kila mmoja |
Hati hizi ndizo zinazosomewa na hakimu wakati wa kusikiliza. Usiwache yoyote.
Jina la Faili na Muundo wa Nambari
Fuata hatua hizi ili kuweka faili yako kwa utaratibu unaofaa: 1. Weka kila hati kwenye karatasi A4 yenye pembezoni za 2.5 cm na herufi za pointi 12. 2. Nambari kila ukurasa kwa mfumo wa "Kiambatisho 1", "Kiambatisho 2" n.k. 3. Andika orodha ya viambatisho kwenye ukurasa wa mwisho wa faili. 4. Hakikisha nakala za asili ziko salama kwa mahali salama nyumbani. 5. Pita kwenye rejista na toa nakala zote zinazohitajika pamoja na ada ya kuwasilisha.
Jinsi ya Kuweka Hati kwenye Karatasi A4
Mahakama inakubali tu hati zilizochapishwa kwenye ukurasa wa A4, pembezo 2.5 cm, na herufi 12. Usitumie ukurasa wa A5 au herufi ndogo. Ikiwa hati yako haifuati fomu hii, rejista itarudisha madai yako bila kusikiliza. Hivyo angalia kabla ya kuwasilisha.
Kupitia Rejista: Ada na Wito
Baada ya kuandaa faili, nenda kwenye rejista ya Mahakama ya Madai Madogo. Lipa ada ya kuwasilisha iliyowekwa kwa kiasi cha madai yako; kama una msamaha wa ada, lete uthibitisho. Rejista itakupa namba ya madai (Namba ya Madai) na wito (summons) kwa mdaiwa. Hakikisha unabaki na nakala ya wito kwa rekodi yako.
Makosa Yanayoweza Kukazwa
Makosa ya kawaida yanayofanya madai kurudishwa ni: - Taarifa ya madai haijasainiwa. - Kiasi kinachodaiwa kina zidi shilingi 1,000,000. - Madai yaliwasilishwa kituo kisichohusika. - Aya hazijahesabiwa au viambatisho havipo. - Hati haziko kwenye A4 au herufi si 12. Kuepuka makosa haya hukosesha muda na pesa.
Mwisho: Ukaguzi wa Mwisho Kabla ya Kuwasilisha
Kabla ya kwenda mahakamani, angalia tena: - Je, taarifa ya madai imesainiwa? - Je, viambatisho vote vimehesabiwa na kuorodheshwa? - Je, nakala zote ziko tayari (asili, mdaiwa, mwenyewe)? - Je, ada imelipwa au uthibitisho wa msamaha umewekwa? - Je, wito umechapishwa na unavyohitajika? Ikiwa yote ni sawa, unaweza kuenda mahakamani na imara.
Kumbuka: kanuni za mahakama zinaweza kubadilika; daima angalia maelezo ya sasa kutoka kwa rejista au tovuti ya Mahakama ya Madai Madogo. Unaweza pia kurejelea mwongozo wa hatua kwa hatua kwenye tovuti ya huduma yetu kwa maelezo zaidi.
Soma zaidi
Angalia muundo kabla ya kuwasilisha
Ona kile mahakama ya eneo lako inahitaji na kilicho ndani ya kifurushi kilichoandaliwa.
Maswali ya kawaida
Ni hati gani zinahitajika kwa utekelezaji wa hukumu kwenye Mahakama ya Madai Madogo?
Unahitaji Taarifa ya Madai iliyosainiwa, mkataba au invoisi, barua ya mataluma, ushahidi wa malipo (M-Pesa au benki), na kitambulisho cha mdai na mdaiwa. Kila hati inahitaji nakala kadhaa kama ilivyoorodheshwa na mahakama.
Je, ninaweza kuwasilisha hati zilizochapishwa kwenye ukurasa tofauti na A4?
Hapana. Mahakama inakubali tu hati kwenye karatasi A4 yenye pembezo 2.5 cm na herufi za pointi 12. Hati zisizozoea fomu hizi zitarudishwa.
Kama sina pesa ya ada ya kuwasilisha, nini kinachoweza kufanyika?
Unaweza kuomba msamaha wa ada kwa kuwasilisha uthibitisho wa hali yako ya kiuchumi kwa rejista. Ikiwa msamaha unaridhiwa, haitalipwi ada.
Ni muda gani unachukua kupata namba ya madai baada ya kuwasilisha hati?
Muda unaweza kutofautiana kulingana na kituo cha mahakama, lakini kwa kawaida rejista inatoa namba ya madai mara moja baada ya kukamilisha malipo na kukagua hati. Angalia maelezo ya sasa kwenye tovuti ya Mahakama ya Madai Madogo.
Vyanzo rasmi
- Small Claims Court Act, No. 2 of 2019 (sections 16, 18 and 25 to 32) 2026-10-19
- Small Claims Court Rules, 2022 (procedure and forms of the Small Claims Court) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules (Laws of Kenya) - pleadings and service 2026-10-19
- Judiciary of Kenya - Small Claims Court user guidance and court stations 2026-10-19
Taarifa za jumla kuhusu taratibu za mahakama. Si ushauri wa kisheria na haifanyi uhusiano wa wakili na mteja. Sheria hubadilika: angalia maelekezo ya sasa ya mahakama kabla ya kuwasilisha.