- 01Bewaar die faktuur, kontrak en betalingsbewyse van dag af en nummer hulle as aanhangsels.
- 02Vra die griffier die hof fooie en die balju-koste voordat jy die eis indien.
- 03Jy verskyn persoonlik by die verhoor; 'n prokureur is nie verpligtend nie.
Die dag dat die faktuur oorbly
Mnr. Botha het 'n tuinprojek vir 'n kliënt gedoen en 'n faktuur van R8 500 uitgereik. Die werk is klaar, maar die betaling het nie deurgekom nie. Na drie telefoongesprekke en 'n e-pos waarin hy die bedrag herbevestig het, het hy besluit om die saak na die klein eise hof te bring.
Die eerste stap is nie om by die hof in te loop nie. Jy moet eers weet watter dokument jy gaan gebruik, hoeveel die eis gaan kos en watter bewys jy saam met die eis gaan aanbied. Hierdie tydlyn loop van daardie onbetaalde faktuur tot die dag waarop die verhoor hou.
Week een: kies die regte hof en kry die vorms
Die klein eise hof kan 'n eis tot R20 000 aanhoor. Vir 'n eis bo dié bedrag, tot R200 000, is die distrikslanddroshof die plek. Die huidige bedragbevoegdheid moet voor indiening by die griffier se kantoor bevestig word.
Gebruik die voorgeskrewe vorm van die Reëls van die Klein Eise Howe waar die klein eise hof die eis aanhoor, of die besonderhede van eis vir die distrikshof waar 'n dagvaarding uitgereik word. Jy kan die [vorms en voorskrifte](/af/za/prepare/) by die Departement van Justisie kry, of vra die griffier om die korrekte dokument te wys.
Die eis moet die volle name en adresse van beide partye bevat, die eisbedrag in rand en hoe daardie bedrag bereken is. Die handtekening moet met ink voltooi word, met die naam in drukletters en die adres waarheen kennisgewings moet gaan daaronder. 'n Ongetekende vorm word in die klein eise hof nie aanvaar nie.
Week twee: versamel die bewys en die dokument
Die faktuur self is die beginpunt van jou saak. Daarby moet jy alles voeg wat die verhouding tussen jou en die ander party kan verduidelik: die kontrak of werkbeskrywing, die skriftelike aanvaarding van die werk, en enige betalingsbewys.
Hier is 'n lys van wat jy gewoonlik wil hê:
- Die ondertekende kontrak of skriftelike werkbeskrywing
- Die faktuur met die bedrag en die berekening
- Betalingsbewyse of 'n bankuitskrif wat die agterstallige bedrag wys
- Korrespondensie waarin die ander party die werk of die bedrag erken
- Foto's of 'n skriftelike kliëntverklaring, waar toepaslik
Nummer elke dokument as 'n aanhangsel vanaf 1 en lys hulle op 'n indeksbladsy met die datum van elke dokument. Die [bewyslêer-gids](/af/articles/klein-eise-hof-bewysleer-35c78/) help jou om hierdie aanhangsels korrek te orden. 'n Duidelike lys maak dit vir die kommissaris makliker om te volg wat jy sê en waarom elke stuk saam hoort.
Week drie: die dagvaarding en die betekening
Nadat jy die vorm ingedien het, reik die griffier die dagvaarding uit. Die griffier reël betekening van die afskrifte op die ander party. Jy moet 'n straatadres of die werkplek verskaf waar die ander party werklik vir betekening gevind kan word.
Vra die griffier wat betaalbaar is vir die balju om die dagvaarding te beteken, en bring daardie bedrag. As dit nie betaal word nie, word die dagvaarding nie betekend nie en geen datum word bepaal nie. Die [eis-pakket-dokument](/af/articles/dagvaarding-uitreik-eis-pakket/) help jou om seker te maak dat jy nie 'n stap oorslaan nie.
Die betekening is nie 'n formaliteit nie. Dit is die oomblik waarop die ander party weet dat die saak begin, en dit bepaal hoeveel tyd hulle het om te reageer.
Die hof fooie en die koste van die begin
Die hof fooie klein eise hang af van die eisbedrag en die huidige fooieskedule. Die griffier kan jou die presiese bedrag vir jou eisbedrag gee, en die huidige skedule is die enigste betroubare bron. Reken ook op die koste van die balju se betekening, wat afhang van waar die ander party woon.
'n Belangrike ding om te onthou: die hof fooie is nie die enigste koste nie. As jy later 'n vonnis wil laat afdwing, kan daar verdere koste wees. Die klein eise hof-besluit en die huidige instruksies van die hof bepaal presies hoe dit werk.
Die verhoor: wat gebeur op die dag
Die verhoor word deur 'n kommissaris gelei en die partye verskyn persoonlik. Jy mag jouself verteenwoordig; 'n prokureur is nie verpligtend nie. Bring jou eis, jou aanhangsels en enige getuienis wat jy wil gebruik saam.
Die kommissaris luister na albei partye en kan vra hoeveel jy eis en waarom. Jy moet jou eis kan verduidelik met die dokument wat jy ingelewer het. As die ander party die bedrag betaling erken, maar sê hulle kan nie alles betaal nie, kan die kommissaris oor 'n betalingsreëling bespreek.
Wat as die ander party nie opdaag nie?
As die ander party nie opdaag nie, kan die kommissaris die saak teen hulle voortgaan. Die hof sal op die meri teenoor die afwesige party besluit, gewoonlik op grond van die dokument wat voorlê. Dit is waarom 'n volledige, goed georganiseerde bewyslêer so belangrik is.
Die [klein eise hof-prosedure](/af/articles/klein-eisehof-bewysleer-prosedure/) en die huidige instruksies van die hof bepaal presies hoe die saak hanteer word. Reëls verander, en die hof se huidige instruksies bepaal altyd die finale riglyn.
Jou tydlyn op 'n oogopslag
Hier is 'n oorsig van die hele proses:
- Week 1: Kies die regte hof, kry die voorgeskrewe vorm, en bevestig die hof fooie by die griffier.
- Week 2: Versamel die faktuur, kontrak en korrespondensie. Nummer die aanhangsels en maak die indeksbladsy.
- Week 3: Onderteken die vorm met ink en dien dit in. Reik die afskrifte in vir betekening.
- Week 4+: Die balju beteken die dagvaarding. Die ander party het tyd om te reageer.
- Verhoor: Jy verskyn persoonlik, bring jou bewys, en die kommissaris besluit oor die eis.
Die proses klink lank, maar die meeste tyd gaan na die eerste onbetaalde faktuur in die eerste paar weke verby. Die sleutel is om nie te wag tot jy 'n probleem het nie, maar om die dokument van dag een af ordelik byme te hou.
Kontroleer die formaat voor jy indien
Kyk wat die hof in jou streek vereis en wat 'n voorbereide pakket bevat.
Algemene vrae
Hoeveel kos die hof fooie in die klein eise hof?
Die hof fooie hang af van die eisbedrag en die huidige fooieskedule. Die griffier kan jou die presiese bedrag vir jou eisbedrag gee. Reken ook op die balju se betekeningskoste.
Kan ek my eis sonder 'n prokureur indien?
Ja, self-representation is toegelaan in die klein eise hof en die distrikslanddroshof. Jy moet die voorgeskrewe vorm korrek invul en die partye verskyn persoonlik by die verhoor.
Wat gebeur as die ander party nie opdaag nie?
Die kommissaris kan die saak teen die afwesige party voortgaan, gewoonlik op grond van die dokument wat voorlê. 'n Volledige en goed georganiseerde bewyslêer is daarom belangrik.
Hoeveel kan ek in die klein eise hof eis?
In die klein eise hof kan 'n eis van tot R20 000 ingevolge die Wet op Klein Eise Howe 61 van 1984 aanhoor word. Vir bedrae bo dié limiet, tot R200 000, is die distrikslanddroshof die plek.
Amptelike bronne
- Constitution of the Republic of South Africa, 1996, section 6 (official languages) 2026-10-19
- Small Claims Courts Act 61 of 1984 2026-10-19
- Rules of the Small Claims Courts (prescribed forms under the Small Claims Courts Act 61 of 1984) 2026-10-19
- Magistrates' Courts Act 32 of 1944 and the Rules of the Magistrates' Courts 2026-10-19
Algemene inligting oor hofprosedures. Nie regsadvies nie en skep geen prokureur-kliëntverhouding nie. Reëls verander: kontroleer die hof se huidige instruksies voor jy indien.