- 01Llenwch y ffurflen N1, llofnodwch y Datganiad Gwirionedd a thalu’r ffi’r llys cyn anfon i’r diffynnydd.
- 02Cadwch copïau o bob dogfen a phroff gwasanaeth; mae’r llys yn gofyn am y Tystysgrif Gwasanaeth.
- 03Gwiriwch y canllawiau diweddaraf ar y wefan y llys achos mae’r rheolau yn newid.
Mae Sioned yn cael £2,300 oddi wrth gontractor adeiladu nad yw wedi cwblhau’r gwaith ar yr adeilad newydd ym Mhontypridd. Mae hi eisiau gwneud cais am arian yn ôl trwy’r trac hawliadau bach yn y Llys Sirol.
Dogfennau sylfaenol sydd ei angen
Mae’r llys yn disgwyl y set canlynol o ddogfennau cyn derbyn y hawliad:
- Ffurflen hawliad a manylion hawliad (N1)
- Datganiad Gwirionedd a llofnodwyd gan yr hawlydd
- Copïau i’r llys ac i bob diffynnydd
- Ffi’r llys neu gais am gymorth â chostau
- Tystysgrif Gwasanaeth ar gyfer pob dogfen a gwasanaethwyd
- Atodiadau a rifwyd 1, 2, 3… gyda thudalen fynegai
- Copi o’r contract ysgrifenedig (os berthnasol)
| Dogfen | Nifer angenrheidiol | Nodyn |
|---|---|---|
| Ffurflen N1 | 1 (llys) + 1 pob diffynnydd | Rhaid rhifu paragraffau |
| Datganiad Gwirionedd | 1 | Llofnod a dyddiad |
| Contract | 1 | Tudalennau perthnasol yn unig |
Camau rhifedig i fewnosod y hawliad
- Llenwch y ffurflen N1 gyda manylion llawn yr hawliad, gan gynnwys swm penodol a chyfeiriad gwasanaeth.
- Llofnodwch y Datganiad Gwirionedd ar y dudalen bellach, gan sicrhau bod y geiriau “I believe that the facts stated are true” yn cael eu cyfieithu’n “Credaf fod y ffeithiau a nodwyd yn wir”.
- Talu’r ffi’r llys neu gyflwyno cais am remission os ydych ar incwm isel; mae’r swm yn cael ei osod gan y llys, felly gwiriwch y cyfrif presennol.
- Anfonwch gopïau i’r llys a phob diffynnydd trwy’r post neu drwy wasanaeth electronig, a chadwcof y proff gwasanaeth.
- Cofrestrwch y Rhif Hawliad a dychwelir gan y llys a gwisgwch ef ar bob dogfen dilynol.
Mae’r rheolau yn newid yn aml, felly gwelwch y canllawiau diweddaraf ar Civil Procedure Rules, Part 27 a Practice Direction 5A.
Trefnu’r ffi a chymorth â chostau
Os nad ydych yn gallu talu’r ffi, gallwch wneud cais am remission gan ddefnyddio ffurflen EX160. Mae’r llys ynystyried eich incwm, eich costau bywyd a unrhyw fudd-daliadau. Cofiwch gynnal copïau o’r ffurflen a’r proff dalu.
Gwasanaethu dogfennau i’r diffynnydd
Rhaid gwasanaethu’r ffurflen N1 a’r Datganiad Gwirionedd ar y diffynnydd o fewn 4 mis i ddyddiad y ffeilio. Gallwch ddefnyddio post cofnodedig, cyflwyno trwy law, neu wasanaeth electronig os yw’r diffynnydd yn cytuno. Cadwch y Tystysgrif Gwasanaeth (N215) fel prawf.
Mae’r proses hon yn cael ei ddisgrifio’n fanylach yn Civil Procedure Rules, Part 22.
Cofnodi dyddiadau a chadw copïau
- Nodwch y dyddiad a’r dull gwasanaeth ar y Tystysgrif Gwasanaeth.
- Cadwch gopi o bob dogfen a anfonwyd, gan gynnwys y ffurflen N1, Datganiad Gwirionedd, a’r contract.
- Defnyddiwch ffeil gyda thabiau ar gyfer pob diffynnydd i osgoi camgymeriadau.
Camau dilynol ar ôl ffeilio
Ar ôl derbyn y Rhif Hawliad, bydd y llys yn anfon hysbysiad i’r diffynnydd. Mae gan y diffynnydd 14 diwrnod i ymateb (neu 28 os yw’n byw y tu allan i Gymru a Lloegr). Os nad yw’n ymateb, gallwch wneud cais am dyfarniad llawn. Os yw’n ymateb, bydd y llys yn trefnu gwrandawiad neu gyfarfod cyfarwyddyd.
Mae mwy o gynnwys ar y paratoi hawliad a’r tystiolaeth ar gyfer llys sirol ar gael drwy’r dolenni isod.
Dolenni cymorth
- Llys Sirol – gwybodaeth gyffredinol am y llys
- Paratoi hawliad – llwybr arweinyddol i fewnosod eich hawliad
- Tystiolaeth ar gyfer llys sirol – sut i drefnu eich dystiolaeth
- Ffioedd llys sirol – manylion costau a remission
- Ffurflen hawliad llys – camgymeriadau cyffredin i’w osgoi
Gwiriwch y ffurf cyn cyflwyno
Gweld beth mae'r llys yn eich ardal yn ei ofyn a beth sydd mewn pecyn parod.
Cwestiynau cyffredin
Beth os nad wyf yn gallu talu’r ffi’r llys?
Gallwch wneud cais am remission gan ddefnyddio ffurflen EX160. Mae’r llys ynystyried eich incwm a chostau bywyd cyn penderfynu.
Sawl copi o’r ffurflen N1 sydd angen?
Un copi i’r llys ac un copi ar gyfer pob diffynnydd. Os oes mwy nag un diffynnydd, gwnewch gopïau ychwanegol.
Pa fformat mae’r llys yn ei ofyn am y dogfennau?
Rhaid i ddogfennau fod ar bapur A4 gydag ymylon 2.5 cm a theip o leiaf 11 pwynt. Paragraffau hefyd yn rhaid eu rhifu.
Faint o amser mae gen i i wasanaethu’r dogfennau ar y diffynnydd?
Mae gennych 4 mis o ddyddiad ffeilio i wasanaethu’r ffurflen N1 a’r Datganiad Gwirionedd ar y diffynnydd.
Ffynonellau swyddogol
- Civil Procedure Rules (England and Wales) - Parts and Practice Directions, as published by the Ministry of Justice 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, Part 22 (statements of truth) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, Part 27 (the small claims track) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, rule 5.6 (documents in Welsh) 2026-10-19
Gwybodaeth gyffredinol am ffurfioldebau llys. Nid yw'n gyngor cyfreithiol ac nid yw'n creu perthynas cyfreithiwr-cleient. Mae rheolau'n newid: gwiriwch gyfarwyddiadau cyfredol y llys cyn cyflwyno.