- 01Önce yazılı ihtarname gönderin; bu hem masrafı azaltır hem de mahkemede iyiniyetinizi gösterir.
- 02İcra takibi kesin borç belgelerinde hızlıdır, itiraz edilirse yine dava açarsınız; belgelerinizi önceden ölçün.
- 03Dava dilekçesini eksiksiz hazırlayın, harç ve tebligat giderlerini yedekleyin, dosya numarasını kaydedin.
Soğuk havalar gelirken nakit akışı durduğunda
Eylül ayı sonunda bir mimar ofisine 45.000 TL'lik proje faturası kesildi. Müşteri "yakında öderim" dedi, Ekim geçti, Kasımın ortasında ısıtma faturası kapınıza düştü. WhatsApp'ta okundu işaretli mesajlar, imzalı teklif ve teslim tutanağı elinizde duruyor. Para gelmediği için kendi kira ve personel maaşınızı erteleyecek duruma düştünüz. Bu senaryo Türkiye'de her yıl binlerce serbest meslekli ve küçük işletmeci için kışın en yaygın kabusu.
1. Önce yazılı bir uyarma gönderin
Mahkemeye veya icra müdürlüğüne gitmeden önce, borçluyu yazılı olarak uyarmanız işinizi hem kolaylaştırır hem de mahkemede "iyiniyetli davacı" duruşunuzu kanıtlar. Kargo ile iade Rückşeli (iade kabulü ile) mektup veya noter aracılığıyla icazetnamesiz ihtarname gönderin. Mektupta fatura no, tarih, tutar, ödeme süresi (genelde 7-15 gün) ve "bu süre içinde ödeme yoksa icra/dava başlatacağım" ibaresi olmalı. Noter masrafı 2026 yılı tarifesine göre yaklaşık 300-500 TL civarındadır; mahkeme bu masrafı davanın masraflarına dahil eder.
2. İcra takibi mi, alacak davası mı?
İki yolunuz var ve hangisini seçeceğiniz borcun niteliğine göre değişir. Fatura, sözleşme veya senet gibi "kesin borç" belgeleriniz varsa icra takibi daha hızlı ve masraflı az bir yoldur. Belgeleriniz zayıfsa, borçlunun itiraz edeceği açıkça görüyorsanız sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açmak daha sağlıklı olabilir. İcra takibinde borçlu 7 gün içinde itiraz ederse takip durur, siz de yine dava açmak zorunda kalırsınız. Bu nedenle elinizdeki belgelerin gücünü önceden ölçün.
3. Dava açmadan önce ödeyeceğiniz masraflar
| Masraf Kalemi | Kim Öder | Ne Zaman İade Alınır? |
|---|---|---|
| Harç (dava değeri oranında) | Davacı | Davayı kazandığınızda |
| Tebligat giderleri (kargo/noter) | Davacı | Kazandıysanız borçlu öder |
| Tanık ve keşif giderleri (varsa) | Davacı | Kazandıysanız borçlu öder |
| Avukat harcı (avukatsızsanız yok) | — | — |
Harç miktarını mahkeme kazasını açarken ödersiniz; 2026 yılı Minimum Asgari Ücret ve harç tarifesi değişebilir, bu yüzden sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğünden güncel tutarı öğrenin. Avukatsız dava açıyorsanız avukat harcını ödemezsiniz ama dava dilekçesini kendiniz hazırlamanız gerekir.
4. Delil dosyanızı bu sırayla hazırlayın
- İmzalı sözleşme / teklif / sipariş formu – İşin kapsamı ve fiyatı belli olmalı
- Teslim tutanağı / e-posta onayı – Hizmetin veya malın teslim edildiğini gösterir
- Fatura (e-fatura da geçerli) – VKN/TCKN, tarih, tutar, KDV ayrıntılı
- Ödeme hatırlatma mektubu / ihtarname kargo teslim alındı belgesi – Yazılı uyarmanızın kanıtı
- Banka hesap özeti / EFT dekontu – Kendi ödemelerinizi kanıtlar (avans, malzeme vb.)
- WhatsApp / e-posta yazışmaları – Noter onaylı çıktısı alınırsa daha güçlü olur
Bu altı belgeyi kronolojik sırayla bir klasörde toplayın. Mahkeme dosya numarası verirken bu sırayı bekler. Daha detaylı hazırlık için Avukatsız dava açmak: delil dosyanızı nasıl hazırlarsınız? yazımıza göz atabilirsiniz.
5. Dava dilekçesinde mutlaka olacak 5 unsur
Sulh hukuk mahkemesine vereceğiniz dilekçede şunlar eksik olmamalı: (1) Tarafların tam adres ve TCKN/VKN, (2) Alacağın kaynağı (sözleşme madde, fatura no), (3) İstenen tutar (anapara + faiz + masraflar), (4) Delillerin listesi ve dosya numaraları, (5) İmzanız ve tarih. Dilekçe örneği indirip doldurmak yetmez; mahkeme şablonu değişebilir. Dava dilekçesi örneği: Reddedilen 5 hata yazımızda sık yapılan eksiklikleri görebilirsiniz.
6. Mahkemeye başvuru: Kağıt mı, UYAP mı?
2026 itibarıyla sulh hukuk mahkemelerine UYAP üzerinden elektronik dava açma (e-dava) mümkün. E-devlet şifrenizle giriş yapıp "Dava Aç" modülünden sulh hukuk seçeneğini işaretleyin. Kağıt dilekçe vermek isterseniz mahkeme yazı işlerine gidersiniz; her iki yoldaki harç tutarı aynıdır. E-davada delilleri PDF olarak yüklersiniz, 10 MB'ı geçmemeli. Kağıt verirsенiz her belge için 2 nüsha (orijinal + 1 fotokopi) hazırlayın.
7. Tebligat giderleri ve süreler
Dava açıldıktan sonra mahkeme davalıya tebligat gönderir. Tebligat kargo ile giderse gider davacıdan alınır (yaklaşık 100-200 TL). Davalı adresinde yoksa "adresinde bulunamadı" raporu ile ilan tebligatı yapılır; bu süreci 2-3 hafta uzatır. Davalı tebligatı aldıktan sonra 2 hafta içinde cevap dilekçesi vermek zorundadır. Cevap vermezse "görüşme yok sayılır" ve dava delillere göre kararlandırılır. Bu süreler Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre işler; mahkeme takvimi yoğunluğuna göre değişebilir.
8. Sık yapılan hatalar ve nasıl önlenir
- Adres hatası: Davalının güncel adresini (ikametgah veya iş yeri) tespit etmeden dava açmak → Tebligat gideri artar, süre uzar.
- Fatura eksikliği: E-fatura mükellefiyseniz e-fatura portaldan, değilse muhasebecinizden resmi fatura alın; el yazısı fatura geçmez.
- Faiz hesaplaması: Yasal faiz (yıllık %9, 2026 için) veya sözleşme faizi? Her ikisini de yazın, mahkeme uygun olanı uygular.
- Masraf tevdiatı: Bazı mahkemeler dava açarken "masraf tevdiatı" ister; bu harçtan farklıdır. Yazı işlerine sorun.
- İcra takibini dava ile karıştırmamak: İcra müdürlüğüne başvurduysanız ve borçlu itiraz ettiyse, icra takibi başlatma adımları yazımızda anlatıldığı gibi itirazı kaldırmak için ayrı bir dava açmanız gerekir.
9. Son kontrol listesi: Dosya hazır mı?
☐ Borçlunun tam adresi ve kimlik bilgileri doğrulandı ☐ Tüm fatura/sözleşme belgeleri orijinal + 1 fotokopi ☐ İhtarname kargo teslim alındı belgesi / noter onayı ☐ Harç ve tebligat gideri nakit/kredi kartı ile ödendi (makbuz alındı) ☐ Dilekçe imzalandı, tarih atıldı, UYAP'a yüklendi veya mahkemeye verildi ☐ Dosya numarası alındı, takip için not alındı
Bu listeyi yazdırın, her maddeyi tiklayın. Eksik kalan maddeler için Alacak Davası Masrafları: Dava Açmadan Önce Nelere Hazırlanmalı rehberine bakın.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; işlemlerdeki güncel usul ve tutarlar için ilgili sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne veya UYAP ekranlarına başvurun. Kurallar değişebilir, mahkemenin o anki talimatları esas alır.
İlgili yazılar
Başvurmadan önce biçimi kontrol edin
Bölgenizdeki mahkemenin ne istediğini ve hazır paketin neler içerdiğini görün.
Sık sorulan sorular
Fatura ödenmezse önce icra mı başlatmalıyım, dava mı açmalıyım?
Elinizde imzalı sözleşme, fatura ve teslim tutanağı gibi kesin borç belgeleri varsa icra takibi daha hızlı ve masraflı azdır. Belgeler zayıfsa veya borçlu itiraz edecekse sulh hukuk mahkemesinde dava açmak daha güvenlidir.
Avukatsız dava açarsam harç ödemem gerekiyor mu?
Evet, dava harcı tarafınızdan ödenir; avukat harcı ödemezsiniz. Harç tutarı dava değerine göre mahkeme tarafından belirlenir, güncel tutar için mahkeme yazı işlerine danışın.
WhatsApp yazışmaları mahkemede delil sayılır mı?
Sayılır ancak noter onaylı çıktı (noter onaylı ekran görüntüsü) alınırsa delil gücü artar. Ham telefon ekran görüntüsü itiraz edilirse reddedilebilir.
Dava açtıktan sonra borçlu öderse ne olur?
Borçlu ödeme yaparsa dava kapsamında "razıyım" dilekçesi verip davayı geri çekebilirsiniz. Ödediği tutar harç ve masraflarınızı da kapsıyorsa masraflarınız iade edilir.
Mahkeme usulüne ilişkin genel bilgiler. Hukuki tavsiye değildir ve avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz. Kurallar değişir: başvurmadan önce mahkemenin güncel talimatlarını kontrol edin.