- 01Gwiriwch y ffi gyflwyno gyfredol a chais am gymorth os ydych ar incwm isel.
- 02Sicrwch bod Datganiad Gwirionedd a lofnodwyd a ddyddiwyd cyn cyflwyno.
- 03Trefnewch gwasanaethu dogfennau yn gynnar a chadwcofnod o bob cam.
Sut mae’r broses yn dechrau
Mae Sarah o Gaerdydd wedi derbyn llythyr o’i phrentaieth am £3,200 o ranadau heb eu talu. Roedd hi’n meddwl y gallai hi jest anfon ffurflen a chael y dyfarniad llys gorfodi heb broblemau. Ond wrth i hi edrych ar y pecyn, cafodd hi sylw i ffioedd y llys, gofynion gwasanaethu dogfennau a threfniadau iaith na fyddai’n eu habwysebu.
Ffioedd a chostau cuddiedig
Mae’r ffi gyntaf yn y ffi gyflwyno’r hawliad, a osodir gan y llys. Nid yw’r swm yn sefydlog – gwelwch y cyfriflen gyfredol ar wefan y llys neu gofynnwch i’r clerc. Yn ogystal, gall costau copïo, post a chyfieithu Cymraeg – os ydych am ddefnyddio’r Gymraeg yn y gwrandawiad – ychwanegu at y bil. Mae’r llys hefyd yn gallu gofyn am dagrau llog a chostau’r diffynnydd os byddwch chi’n ennill.
Dogfennau a phrawf gwasanaethu
Mae angen y canlynol ar gyfer pob hawliad bach:
- Ffurflen hawlio a Manylion Hawliad
- Datganiad Gwirionedd a lofnodwyd a ddyddiwyd
- Un copi i’r llys a un copi i bob diffynnydd
- Tystysgrif Gwasanaeth ar gyfer pob dogfen a wasanaethwyd gennych chi
- Atodiadau rhifedig gyda thudalen fynegai
Os nad oes Datganiad Gwirionedd, caiff yr hawliad ei ddileu dan Reol 22. Mae’r clerc neu gyfarwyddiadau’r llys yn rheoli unrhyw fformat benodol.
Rhifau a threfniadau pwrpasol
| Eitem | Manylion | Nodiadau |
|---|---|---|
| Terfyn trac hawliadau bach | £10,000 | Heb gynnwys llog a chostau |
| Ffi gyflwyno (gyfredol) | Gwelwch y llys | Newid yn aml |
| Amser gwasanaethu dogfennau | 14 diwrnod ar ôl cyflwyno | Gwell cymhwyso’n gynnar |
| Gofyn am gyfieithydd Cymraeg | Ar y pryd o gofnodi’r hawliad | Mae’r llys yn trefnu |
Camau rhifedig i baratoi’ch hawliad
- Casglwch bob contract, ffynhonnell a phortreadau banc.
- Llenwich y ffurflen hawlio a’r Manylion Hawliad gyda pharagraffau rhifedig.
- Llofnwch a dyddiwch y Datganiad Gwirionedd.
- Trefnewch gwasanaethu ar y diffynnydd a chadwcofnod o’r dyddiad a’r dull.
- Cyflwynwch y pecyn i’r llys gyda’r ffi neu gais am gymorth ffioedd.
- Cofnodwch y Rhif Hawliad a’r dyddiad gwrandawiad pan fyddent ar gael.
Pethau i’w cofio ar y diwrnod gwrandawiad
- Dewch yn fuan i gael amser i sefydlu’ch dogfennau.
- Darllenwch eich Datganiad Gwirionedd yn ôl i’r barnwr os yn ofynnir.
- Cadwch copïau o bob atodiad gyda chi.
- Os ydych yn defnyddio’r Gymraeg, adroddwch hynny i’r clerc yn y dechrau.
Lle i ddod â chwestiynau a chymorth
Os ydych angen help gyda’r ffurflen neu ffioedd, ewch at y dudalen Llys Sirol neu ddefnyddiwch y llwybr paratoi’ch hawliad. Ar gyfer camau gwasanaethu dogfennau, gweler gwasanaethu dogfennau, a pham fyddech chi’n hangen tystiolaeth ar gyfer llys cyn y gwrandawiad. Mae rheolau newydd yn gallu newid, felly gwirio’r cyfarwyddiadau diweddaraf ar wefan y llys zawsze.
Gwiriwch y ffurf cyn cyflwyno
Gweld beth mae'r llys yn eich ardal yn ei ofyn a beth sydd mewn pecyn parod.
Cwestiynau cyffredin
Beth yw’r ffi gyflwyno ar gyfer hawliad bach?
Mae’r ffi yn cael ei osod gan y llys a gall newid. Gweler y cyfriflen gyfredol ar wefan y llys neu gofynnwch i’r clerc am y swm presennol.
A oes rhaid i mi ddefnyddio’r Gymraeg yn y gwrandawiad?
Nid oes rhaid, ond os hoffech chi ddefnyddio’r Gymraeg rhaid rhoi gwybod i’r llys cyn i’r gwrandawiad ddigwydd fel y gellir trefnu cyfieithydd.
Sut rwy’n profi bod dogfennau wedi’u gwasanaethu ar y diffynnydd?
Llenwch dystysgrif gwasanaeth (Certificate of Service) gyda’r dyddiad a’r dull gwasanaeth, a chadwcofnod ohono.
Beth digwydd os fydd y swm yn fwy na £10,000?
Caiff yr hawliad ei ddyrannu i trac gwahanol, nid y trac hawliadau bach, a bydd costau a threfniadau gwahanol yn gymwys.
Ffynonellau swyddogol
- Civil Procedure Rules (England and Wales) - Parts and Practice Directions, as published by the Ministry of Justice 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, Part 22 (statements of truth) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, Part 27 (the small claims track) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, rule 5.6 (documents in Welsh) 2026-10-19
Gwybodaeth gyffredinol am ffurfioldebau llys. Nid yw'n gyngor cyfreithiol ac nid yw'n creu perthynas cyfreithiwr-cleient. Mae rheolau'n newid: gwiriwch gyfarwyddiadau cyfredol y llys cyn cyflwyno.