- 01Llenwi'r Manylion Hawliad, llofnodi'r Datganiad Gwirionedd a rhifo pob atodiad cyn cyflwyno.
- 02Gwnewch yn gyfartus am ffi'r llys, costau copïo a gwasanaethu, a cheisiwch gymorth os yw'n gymwys.
- 03Cadwch Tystysgrif Gwasanaeth a copïo o'r holl ddogfennau a gyflwynodd.
- 04Cyfeiriad at ddogfennau'r llys presennol am y manylder union, oherwydd gall y rheolau newid.
Ffurflen hawliad llys: pryd i gyflwyno ac beth ffordd
Mae dywedodd yr hawlydd y byddai'n talu £750 erbyn dechrau mis Hydref, ond dim copïo o'r ffactur na llythyr yn cyraedd y gwasanaethwr. Mae'r diffynnydd wedi symud i ryfel ac mae'r cyfrif banc wedi cau, felly mae'n rhaid penderfynu a beth i'w wneud eto.
Pan fyddwch chi'n meddwl am ffurflen hawliad llys, y peth cyntaf yw gwneud yn siŵr bod eich yn dal i ddisgwyl o'r hawl, ac yn y gall atodi dogfennau sy'n dangos beth ddigwyddodd. Yna gallwch breswylu'r ffi a thalu costau eraill yn ystod cyflwyno.
Nid yw'r swm sy'n cael ei hawlio yn unig beth sy'n penderfynu'r gwaith. Mae hefyd yn bwysig pryd y byddwch yn gwasanaethu'r diffynnydd, faint o dystiolaeth sy'n rhaid i'w hanfon, a pha gostau fydd yn codi ar y ddwy ochr.
1. Trefnwch y ffeil cyn i chi dalu
Dechrau gyda'r manylion sydd gennych, nid y'r ffurflen. Dyma'r gwaith a all ar gyfer eich:
- Enw'r hawlydd a'i gyfeiriad, ynghyd â manylion cyswllt.
- Enw'r diffynnydd a'r cyfeiriad gwasanaethu, os ydych yn ei gwybod.
- Swm yr hawliad, a'r manylion y mae'n seiliedig arnynt.
- Cyfeiriad at y contract, ffactur neu ohebuydd, os oedd un.
- Dyddiad digwyddiad yr hawliad a'r amser y buwch yn dal i ddisgwyl.
- Manylion yr arwychedd, gan gynnwys sut y buwch wedi cael ei anwylo.
- Astudiaethau o ddogfennau tystiolaethol, fel copïau o llythyrau neu ffeilio.
Dywedwch yn eglur beth sydd wedi digwydd, beth rydwch chi'n ei hawlio, a pha ffaith y mae eich yn seiliedig arno. Defnyddiwch y Manylion Hawliad i adnabod y rhesymnau, yn hytrach na gadael y llys i ddod i'r casgwt am y ffeil.
Mae'r ffurflen hawlio yn rhaid cael ei lenwi'n gyflawn. Gallwch ei deipio ar y ffurflen neu ei atodi fel dogfen rifedig ar wahân, ond rhaid i'r manylion hawlio gael eu cwblhau mewn modd a fydd yn caniatáu i'r llys weithredu dyma eich chi'n ei hawlio.
2. Y Datganiad Gwirionedd
Mae Datganiad Gwirionedd yn rhaid cael ei lofnodi a'i dyddio gan yr hawlydd, yn y geiriad a ragnodir gan y rheolau. Mae hyn yn brys ar gyfer achos gwirionedd, ac mae'r llys yn cael ei ddileu os nad oes datganiad gwirionedd wedi'i gadarnhau.
Ceiriwch eich rhag llyfr gwasanaeth y llys: byddwch yn cael manylion am y ffeil, a'r llys fydd yn dweud faint o gopïo y mae angen eu cael. Ar gyfer trac hawliadau bach, fe'ch darparu copïau i'r llys ac i bob diffynnydd i'w wasanaethu.
Peidiwch â chanfodi'r gwasanaeth â fy nghysion. Pan fyddwch yn gwasanaethu dogfen eich hun, cadwch brawf o'r dyddiad a'r dull gwasanaeth, a ffeiliwch Tystysgrif Gwasanaeth. Gall y llys ofyn am y dystysgrif hon i ddangos bod dogfennau wedi cyrraedd y party cywir.
3. Ffi'r llys a'r costau eraill
Mae ffi'r llys yn rhaid ei thalu wrth gyflwyno'r hawliad. Mae'r swm yn amseru ar ffurflen y Llys Sirol a'r amserau cyflwyno, felly gwnewch yn gyfartus ac edrych ar y ffi bresennol cyn i chi dalu.
Os ydych ar incwm isel neu'n cael rhai budd-daliadau, gallwch wneud cais am gymorth gyda ffi'r llys. Gwnewch y cais hynnw yn rhaid i gael ei ystyried, cyn boed y byddwch yn gwneud taliad am hawliad.
Mae copïo, printio, post neu wasanaethu hefyd yn gallu codi costau. Gwnewch gyfrifiad o'r holl gostau o'r dechrau, oherwydd eu bod yn gyfrannu at y swm rydwch chi'n ei gyflwyno. Yn yr un modd, peidiwch â chanfodi ar gyfer gwasanaethu heb wybod faint y mae'r llys yn ei ofyn.
Nid yr un peth yw costau cyflwyno a costau gwasanaethu. Os oes rhaid i chi gwasanaethu'r diffynnydd drwy bost neu drwy wasanaethydd, gall yr hyn gost llawer oherwydd y gall yr ardal ac y dull gwasanaethu amrywio. Cofiwch hefyd y gall costau gyrraedd atoch chi os bydd angen i chi fynd i'r llys i gyflwyno tystiolaeth.
4. Paratoi dogfennau ar gyfer gwasanaethu
Mae dogfennau wedi'u rhifo yn atodiadau, gyda thudalen fynegai yn rhestru pob atodiad wrth ei rif a'i enw. Os yw'r hawliad yn seiliedig ar gontract ysgrifenedig, copïwch y tudalennau rydych yn dibynnu arnynt.
Dyma'r rhestr dros gyfrwned i helpu chi drefnu'r ffeil:
| Dogfen neu ffaith | Pwrpas |
|---|---|
| Ffurflen hawlio wedi'i lenwi | Manylion yr hawliad |
| Datganiad Gwirionedd wedi'i lofnodi | Cadarnhad yr hawlydd |
| Ffactur, contract neu ohebuydd | Dangos y dyluniad neu'r ymrwymiad |
| Llythyrau ac negesau | Dangos y gwasanaeth a'r diffyg |
| Rhestr o atodiadau | Helpu'r llys a'r diffynnydd i ffeilio dogfennau |
| Tystysgrif Gwasanaeth | Rhoi tystion gwasanaethu dogfennau |
Gwnewch yn siŵr bod pob atodiad yn cyfeirio at ei rif yn y rhestr. Mae hyn yn helpu'r parti arall a'r barnwr i ddod o hyd i'r wyfan penodol yn gyflym.
Os ydych am ddefnyddio'r Gymraeg mewn gwrandawiad, dywedwch wrth y llys ymlaen llaw fel y gellir trefnu cyfieithydd neu staff sy'n siarad Cymraeg. Gallwch hefyd weld ar y ffurflenau a chanllaw'r llys am y ffordd gywir o gyflwyno.
5. Fformat a ffeilio
Mae dogfennau'r llys yn disgwyl fformat penodol: papur A4, ymylon 2.5 cm a ffont o leiaf 11 pwynt. Mae teip yn llai na hyn yn gallu arwain i'r dogfen gael ei ddyalu am eich fformat.
Canolwch y testun, a pheidiwch â changio ffont neu rydwch yn hawliad yn neud rhyngh ar y duddfaen. Os yn rhaid i chi gyflwyno dogfennau trwy'r system ar-lein, gwnewch yn siŵr bod pob ffeil wedi'i enwi'n gywir a'i ffeilio'n gyflawn.
Ar gyfer hawlio arian yn y Llys Sirol, mae Hawliad Arian ar-lein yn rhoi ffordd o gyhoeddi hawliad am swm penodol o fewn terfyn y trac hawliadau bach. Os yw eich yn gyflwyno drwy'r ffordd hon, dilynwch y cyfarwyddiadau presennol ar gyfer y manylion a'r dogfennau i'w hynt.
6. Yn ôl i chi gyflwyno
Mae cyflwyno'r ffurflen yn dechrau'r broses, nid yn ei orffen. Bydd y llys yn ymateb, a gall fod angen i chi roi tystiolaeth neu ateb i gwestiynau'r diffynnydd.
Cadwch copïo o bob hyn a gyflwynodd, y Tystysgrif Gwasanaeth a rhyw ffeil sy'n dangos beth yn digwyddodd. Os oes llythyr heb ateb neu alwad am dalu, gofynnwch i'r llys am y ffurflen a'r camau nesaf.
Os yn rhaid i chi ddod i'r llys, gwnewch yn siŵr eich bocs, dyffen ac amser cyrchu yn gyfartus. Os nad ydych yn gallu teithio neu dalu'r ffi, cysyllwch â'r llys yn gynted â'i wybod pa gyngor neu help y mae ar gael.
Mae rheolau'r weithdrefn sifil a rheolau a phractisyddiaethau llys yn newid o dro i dro, felly ar gyfer manylder union, rheolau'r llys presennol sy'n rheoli. Ffeiliwch y ffurflen hawliad llys gyda'r llys, a cheiciwch help os yw rhai pethau'n amlwg.
Crynodeb yn gyfartus
Y camau mwyaf defnyddiol yn ôl i chi drefnu'r dystiolaeth yw:
- Llenwi'r ffurflen hawlio a'r Manylion Hawliad yn llawn.
- Llofnodi a dyddio'r Datganiad Gwirionedd.
- Rhifo'r atodiadau ac atodi rhestr o ffeiliau.
- Gwneud cais am gymorth gyda ffi'r llys os yw'n gymwys.
- Talu'r ffi a chadw copïo o'r hyn a gyflwynodd.
- Gwasanaethu'r diffynnydd a chefnogi hynny drwy dystysgrif gwasanaeth.
Os oes rhaid i chi weld y broses yn gyfan o'r dechrau, gall canllaw hawliad bach yn Llys Sirol roi rhagor o wybodaeth. Mae'r llwybr paratoi yn helpu i gofio'r manylion, a duddfaen y llys yn gyfle i weld y wybodaeth swyddogol diweddaraf.
Gwiriwch y ffurf cyn cyflwyno
Gweld beth mae'r llys yn eich ardal yn ei ofyn a beth sydd mewn pecyn parod.
Cwestiynau cyffredin
Faint yw ffi'r llys ar gyfer hawliad bach?
Mae ffi'r llys yn amseru ar ffurflen y Llys Sirol a'r amserau cyflwyno. Gwnewch yn gyfartus a gwirio'r ffi bresennol ar ffurflen swyddogol y llys cyn i chi dalu.
A allaf gael help i dalu ffi'r llys?
Os ydych ar incwm isel neu'n cael rhai budd-daliadau, gallwch wneud cais am gymorth gyda ffi'r llys. Gwnewch y cais yn rhaid i gael ei ystyried cyn i chi wneud y taliad.
Pa ddogfennau ddylfwn i'w hanfon at y diffynnydd?
Mae angen copïo o'r ffurflen hawlio a'r manylion i'r llys, ac un copi ar gyfer pob diffynnydd i'w wasanaethu. Pan fyddwch yn gwasanaethu dogfen eich hun, cadwch brawf o'r dyddiad a'r dull a ffeiliwch Tystysgrif Gwasanaeth.
Beth fydd yn digwydd os bydd fy ffurflen yn cael ei ddyalu?
Gall y llys ei ddyalu os nad oes Datganiad Gwirionedd wedi'i lofnodi, os ceirfyn cyfeiriad gwasanaeth, os nad yw'r paragraffau wedi'u rhifo, os nad yw'r fformat yn gywir, neu os yw'r swm yn uwch na terfyn y trac hawliadau bach. Gallwch weld y [ffurflenau a chanllaw'r llys](https://www.gov.uk/government/organisations/hm-courts-and-tribunals-service) am y manylion.
Ffynonellau swyddogol
- Civil Procedure Rules (England and Wales) - Parts and Practice Directions, as published by the Ministry of Justice 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, Part 22 (statements of truth) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, Part 27 (the small claims track) 2026-10-19
- Civil Procedure Rules, rule 5.6 (documents in Welsh) 2026-10-19
Gwybodaeth gyffredinol am ffurfioldebau llys. Nid yw'n gyngor cyfreithiol ac nid yw'n creu perthynas cyfreithiwr-cleient. Mae rheolau'n newid: gwiriwch gyfarwyddiadau cyfredol y llys cyn cyflwyno.